Mấy ông biết không, cái chuyện thiết kế sân bóng đá này, ban đầu tôi cũng đâu có nghĩ mình sẽ làm đâu. Cơ duyên nó tới từ thằng Tèo, bạn chí cốt của tôi. Nó điện thoại bảo: “Ê mày, tao tính làm cái sân bóng đá cỏ nhân tạo 5 người để kinh doanh, nhưng tao mù tịt, không biết bắt đầu từ đâu. Mày là dân hay đá banh, mày làm ơn phác thảo cho tao cái khung, cái sườn xem cần phải làm gì.” Nghe nó nói vậy, máu nghề trong tôi lại trỗi dậy. Tôi nhận lời ngay, coi như là giúp bạn, sẵn tiện ghi lại hết kinh nghiệm để sau này chia sẻ cho mấy ông luôn.
Bắt tay vào việc – Cái khổ ải đầu tiên là cái nền
Việc đầu tiên tôi làm là kéo xe đi coi miếng đất thằng Tèo thuê. Nó đưa tôi ra giữa một bãi đất trống, lồi lõm đủ kiểu, cỏ dại mọc um tùm. Nhìn là thấy oải rồi. Tôi bảo nó ngay: “Cái này mà làm ẩu là vài bữa lún, sụt, đá banh trẹo giò hết. Cái nền là yếu tố ‘vàng’ số một, không thể qua loa.”
Thế là chúng tôi cắm mặt vào cái nền đất cả tuần trời. Phải thuê máy san lấp, đầm nén, rồi còn phải tính toán độ dốc tiêu chuẩn cho việc thoát nước nữa. Nhiều ông cứ nghĩ trải cỏ lên là xong, nhưng sai lầm lớn nhất là nằm ngay chỗ này. Nước mưa mà ứ đọng là thôi rồi, cỏ nhân tạo có tốt đến mấy cũng thối rữa, hư hỏng, chưa kể nó làm hỏng luôn cái lớp keo dán. Thằng Tèo nó cứ càu nhàu sao tốn tiền vô cái ‘cục đất’ này quá, tôi phải hét lên: “Không làm chắc chắn cái nền, coi như vứt hết tiền cho cỏ và đèn về sau!”
Đấy, bí quyết vàng số một của tôi: Cái nền phải thật chuẩn, thoát nước phải cực kỳ nhanh. Mọi thứ khác xây trên cái nền đó. Không có nền tốt thì đừng mơ đến sân đẹp. Chúng tôi phải làm hệ thống rãnh thoát nước chữ V ở xung quanh, rồi lu lèn cho đất thật chặt. Phải sờ tay vào thấy cứng, bước lên không cảm thấy lún mới được.
Xác định ranh giới và cái “công tắc” làm ăn
Xong cái nền, tới lượt định hình kích thước và các chi tiết phụ trợ. Sân 5 người thì phải có chuẩn của nó. Kích thước phải đúng quy định, chứ to quá thì phí đất, nhỏ quá thì đá không đã. Tôi cùng thợ căng dây, đo đạc tỉ mỉ từng xăng-ti-mét. Tiếp đến là các bức tường rào và lưới bảo vệ.
Chúng tôi phải dựng cột bê tông chắc chắn, kéo hàng rào lưới B40 bao quanh. Lưới chắn bóng phía trên phải cao ít nhất 8 mét, để bóng đừng bay qua nhà dân hay rớt ra đường. Cái này là kinh nghiệm đau thương đấy. Làm hàng rào thấp, cứ vài bữa lại phải bồi thường tiền cho nhà người ta vì làm bể kiếng. Làm cao lên một chút, chi phí lúc đầu có trội hơn, nhưng về sau đỡ đau đầu.
Nhưng cái quyết định sự thành bại của sân bóng, theo tôi, chính là hệ thống chiếu sáng. Mấy ông nghĩ coi, ai rảnh ban ngày mà đi đá banh? Toàn kéo nhau đi đá lúc 7, 8 giờ tối thôi. Lúc đó mà đèn đóm lụp bụp, chỗ sáng chỗ tối, thì ai mà dám chơi lần hai? Tôi bắt thằng Tèo phải đầu tư dàn đèn LED công suất cao, phân bổ đều, đảm bảo độ rọi trên toàn mặt sân phải đồng nhất.
Cái này là bí quyết vàng số hai: Đèn phải sáng như ban ngày, nhưng không được chói mắt. Đừng có tiếc tiền cho ánh sáng, vì nó là cái “công tắc” mở ra cơ hội kinh doanh cho sân bóng. Ánh sáng tốt, hình ảnh đẹp, anh em thích thú, họ sẽ quay lại. Mọi người đá banh xong còn chụp hình khoe lên mạng xã hội, đó cũng là quảng cáo miễn phí cho mình.
Cái ‘kèo’ cuối cùng – Tính toán sinh lời và bảo trì
Sau khi chốt xong nền và đèn, thằng Tèo bắt đầu tính toán chi phí để mua cỏ. Nó cứ nhăm nhe cắt giảm cái này, bớt cái kia để thu hồi vốn nhanh. Nó quên mất một thứ cực kỳ quan trọng, đó là chi phí vận hành và bảo trì. Tôi phải gõ đầu nó tỉnh ra. Xây xong không có nghĩa là xong hết.
Cái bí quyết vàng số ba, mà ai làm kinh doanh sân bóng cũng phải nắm: Lên kế hoạch bảo trì cỏ như bảo trì cái xe hơi của mình. Cỏ nhân tạo không tự nó đẹp mãi được. Sau một thời gian, hạt cao su dưới chân cỏ sẽ bị trôi đi, bị nén xuống, làm sân cứng và dễ gây chấn thương. Phải có máy chải cỏ định kỳ, phải bổ sung hạt cao su. Phải kiểm tra các mối nối thảm cỏ xem có bị bung ra không để dán lại ngay.
Nếu không làm, chỉ sau 6 tháng đến 1 năm, cái sân nhìn sẽ xơ xác, đá rất cứng và dễ chấn thương. Lúc đó, tiền thuê sẽ giảm dần, khách sẽ bỏ đi hết. Một cái sân đầu tư cả tỉ đồng, mà vì tiếc vài triệu tiền bảo trì mỗi tháng mà nó tã tượi thì quá phí. Tôi bắt nó phải trích ra một khoản dự phòng cho bảo trì hằng tháng. Thậm chí tôi còn ghi chi tiết vào sổ cho nó: mấy tháng thì phải làm cái gì, mấy năm thì phải thay thế cái gì. Phải có kế hoạch rõ ràng cho “hậu trường” thì “sân khấu” mới sáng được.
Kết cục và lời nhắn nhủ
Cuối cùng thì cái sân bóng của thằng Tèo cũng hoàn thành sau hơn hai tháng trời tôi lăn lộn cùng nó ngoài nắng ngoài mưa. Khai trương được vài tháng, sân lúc nào cũng kín lịch, đặc biệt là khung giờ vàng buổi tối. Nhìn cái sân sáng rực đèn vào buổi tối, thấy anh em đá banh hò reo mà tôi thấy sướng lây. Cái cảm giác mình tự tay tham gia vào một dự án, từ con số 0 đến lúc nó vận hành trơn tru, nó đã lắm mấy ông ạ.
Qua vụ này, tôi học được một điều là: Thiết kế sân bóng đá đẹp không phải là mua cái gì đắt nhất, mà là làm cái gì chắc chắn nhất ngay từ đầu. Đừng sợ dơ tay, đừng ngại tốn thời gian cho những thứ không thấy liền như cái nền đất. Ba cái bí quyết vàng tôi vừa kể, đều là kinh nghiệm xương máu đi thực chiến mà ra. Mấy ông cứ áp dụng, đảm bảo không bao giờ sai. Tôi là người thực tế, cái gì làm rồi mới dám chia sẻ. Hẹn mấy ông ở những bài thực chiến tiếp theo!
