Ai cũng nghĩ sân vận động có tên Etihad hoành tráng kia là của Manchester City đúng không?
Thật ra không đơn giản như mình tưởng đâu. Tụi mình hay nói Man City giàu sụ, muốn mua cái gì chả được, mua đất xây sân thì như chơi. Nhưng mà, kể cả cái sân vận động lớn như thế, với lịch sử thi đấu lẫy lừng, nó cũng không phải là tài sản sở hữu trọn vẹn của câu lạc bộ đâu. Tui đã tốn cả một buổi tối, lục tung cả cái Internet lên để tìm hiểu cho rõ trắng đen vụ này, và cái kết quả tui tìm được nó khiến tui vừa ngạc nhiên, vừa thấy buồn cười.
Mọi chuyện bắt đầu từ một lần tui và thằng bạn thân ngồi cà phê. Thằng cu đó fan Man Đỏ (MU) chính hiệu, còn tui thì trung lập nhưng thích xem Man City đá vì lối chơi của tụi nó đẹp. Thế là hai thằng lời qua tiếng lại, bắt đầu cãi nhau về lịch sử đội bóng, về tiền bạc, rồi cuối cùng là về tài sản của câu lạc bộ. Nó châm chọc tui, bảo Man Xanh chỉ là “kẻ đi thuê nhà” thôi, sân bãi không phải của mình, chỉ là tiền dầu mỏ rót vào. Tui bực mình, nổi máu anh hùng, tuyên bố chắc nịch là sân Etihad là tài sản riêng của Man City, mua đứt rồi, giờ quyền tự quyết hết. Thế là hai thằng cá độ với nhau một chầu nhậu ra trò, ai thua phải mời.
Cái tự ái nó lớn lắm.
Tui phải thắng vụ này bằng được để giữ thể diện. Tối đó về, tui gạt hết công việc, lao vào tìm kiếm thông tin như một người điên. Tui không chỉ tìm mấy bài báo lá cải đâu, tui phải đi tìm mấy cái văn bản chính thức của chính quyền Anh Quốc, cụ thể là Hội đồng Thành phố Manchester (Manchester City Council), nơi mà cái sân vận động đó tọa lạc.
Quá trình Lục Tung Giấy Tờ và Lịch Sử
Tui bắt đầu với cái tên ban đầu của nó: Sân vận động Thành phố Manchester (City of Manchester Stadium). Tui tìm được là cái sân này không phải xây cho Man City đá bóng. Nó được xây để phục vụ cho Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung năm 2002 (Commonwealth Games). Hóa ra, lúc đó chính quyền thành phố là người đứng ra đầu tư và xây dựng. Sau khi Đại hội kết thúc, cái sân đó mới được chuyển đổi mục đích sử dụng. Ban đầu có hai đội bóng được xem xét dọn vào là Man City và… Manchester United. Nhưng MU từ chối, và Man City mới chớp lấy cơ hội vàng này.
Đến đây tui đã thấy hơi ‘cấn’ rồi. Nếu chính quyền xây thì làm sao Man City mua đứt được? Tui đào sâu hơn vào các thỏa thuận giữa Man City và Hội đồng Thành phố. Tui phải dịch từng câu từng chữ trong mấy cái bản báo cáo tài chính, mấy cái biên bản họp của chính quyền thành phố được công khai trên mạng. Tui phát hiện ra một sự thật mà nhiều người không để ý:
- Tụi nó không có mua đứt hoàn toàn cái sân đâu.
- Man City chỉ thuê sân.
Tụi nó thuê của ai? Thuê của chính cái ông Hội đồng Thành phố Manchester đó. Hợp đồng thuê này mới là cái đáng nói! Tui tìm thấy thông tin về một Hợp đồng Thuê Dài Hạn (Long-Term Lease) mà CLB Man City ký với Hội đồng Thành phố. Tui tìm thấy con số này, tui phải dụi mắt mấy lần mới tin:
Hợp đồng thuê kéo dài tới… 250 năm lận!
Ghê chưa? Nghe thì là thuê, nhưng thuê 250 năm thì chả khác gì sở hữu cả. Cơ bản là nó vẫn thuộc về quyền sở hữu đất của chính quyền thành phố, nhưng Man City có quyền sử dụng gần như tuyệt đối, và quan trọng nhất, họ phải trả tiền thuê hàng năm. Tui tìm được thông tin về cái giá thuê đó. Người ta nói là CLB phải trả khoảng 3 triệu Bảng Anh mỗi năm, nhưng cái số tiền này cũng có thể bị điều chỉnh. Cái này là khoản tiền thuê đất và sân bãi, đổi lại là việc CLB đã bỏ ra cả đống tiền để chuyển đổi cái sân điền kinh thành sân bóng đá đẳng cấp lúc ban đầu, và sau này là chi tiền để phát triển toàn bộ khu vực Eastlands xung quanh sân vận động, tạo ra việc làm và thu nhập cho thành phố.
Tức là, đứng trên giấy tờ pháp lý thì thằng bạn tui nói đúng một nửa: Man City là “kẻ thuê nhà”. Nhưng cái hợp đồng thuê 250 năm với giá rẻ so với việc phát triển khu vực này thì nó lại là một thương vụ quá hời cho CLB. Cái này gọi là cái khôn ngoan của giới làm ăn, chứ không phải là chuyện “mua không nổi” đâu.
Cái Kết Của Chầu Nhậu
Tui gửi ngay cái biên bản Hợp đồng Thuê Dài Hạn tui tìm được cho thằng bạn. Tui bắt nó đọc kỹ từng chữ. Tui nói: “Mày nói đúng, là thuê. Nhưng mày có thấy cái thời hạn thuê không? Hai trăm rưỡi năm! Hơn cả đời người! Mày thua một nửa, tui thua một nửa, coi như hòa, chầu nhậu này thì chia đôi tiền nhé!”
Thằng cu đó cay cú lắm, cứ lầm bầm bảo “rõ ràng là thuê, đâu phải sở hữu”. Nhưng luật là luật. Tui đã tìm được chứng cứ sắt thép, và sự thật là nó phức tạp hơn cái suy nghĩ đơn giản của tụi mình nhiều. Tụi mình cứ nghĩ chuyện sở hữu tài sản là trắng đen rõ ràng, nhưng đối với các tập đoàn lớn, các câu lạc bộ bóng đá có hàng núi tiền, cái cách tụi nó làm ăn, cái cách tụi nó ‘sử dụng’ tài sản nó tinh vi và hợp pháp lắm. Nó tận dụng tối đa những kẽ hở, những thỏa thuận có lợi cho cả đôi bên. Đó là lý do tại sao một cái sân vận động lớn như Etihad, ai cũng nghĩ là của một ông chủ dầu mỏ, lại đang nằm trong một hợp đồng thuê mượn dài hạn với chính quyền thành phố. Nó là một bài học về tài chính và hợp đồng mà tui đã học được sau cái lần cá độ bực mình đó.
Giờ thì tui biết, để hiểu một vấn đề, phải đào sâu tận gốc rễ, không chỉ nghe lời đồn đại. Và quan trọng là, cái chầu nhậu hôm đó, tui không phải trả hết. Đã có một kinh nghiệm thú vị, và một nửa chầu bia miễn phí. Quá là lời rồi!
